Konferencja Konteksty Kreatywności

W dniu 12.06.2026 odbyła się konferencja zdalna Konteksty Kreatywności 5 organizowana przez Koło Naukowe KreaTyVni, Koło Naukowe Holon oraz Wydział Filozofii i Socjologii UMCS w Lublinie w którym czynny udział wzięła Wiktoria Stefaniszyn (studentka 1 roku studiów magisterskich na kierunku Arteterapia) występując w panelu C: Kreatywność w sztuce. Podczas wystąpienia wyświetlona i omówiona została prezentacja zatytułowana „Szycie bez instrukcji. Szycie i customizacja lalek jako przestrzenie osobistej wolności twórczej”.

Prezentacja wzbudziła zainteresowanie, skupiając się na niezwykle oryginalnym i aktualnym temacie transformacji obiektów codziennego użytku. O czym dokładnie  było wystąpienie?

●      Bunt przeciwko masowości: Autorskie projektowanie oraz customizacja lalek zostały przedstawione jako manifest i jawny bunt przeciwko gotowym szablonom oraz narzuconym przez rynek, komercyjnym kanonom estetycznym. Osoby zajmujące się lalkarstwem oraz kolekcjonerzy decydują się na rezygnację z fabrycznych wytycznych, dekonstruują masowy produkt i nadają mu zupełnie nowe, spersonalizowane znaczenie.

●      Odpowiedź na cyfrową presję: W nawiązaniu do współczesnej kultury cyfrowej i sieciowej presji, z jaką mierzą się młode kobiety szukające zewnętrznej akceptacji, referat ukazał świat customizacji jako bezpieczne schronienie. Przeniesienie emocji na zewnętrzny obiekt pozwala twórcom na pełną, namacalną kontrolę nad kreacją, eliminując konieczność pytania kogokolwiek o zgodę. Został również poruszony temat tego, że dzięki customizacji i tworzeniu od podstaw, w tym szyciu lalek- można stworzyć coś co choć nie wpisuje się w kanon ”urody” dla twórcy jest dziełem najpiękniejszym (bądź przekazującym jakieś emocje lub dane znaczenie).

●      Rękodzieło jako autoterapia: Autorka mocno zaakcentowała psychologiczny i terapeutyczny wymiar pracy manualnej. Praca własnymi rękami bez odgórnych wytycznych działa niczym „joga dla mózgu” – redukuje stres, niweluje niepokój oraz pozwala na odzyskanie podmiotowości i sprawczości w świecie zdominowanym przez masowość.

Brak zewnętrznych instrukcji okazuje się w tym ujęciu nie brakiem umiejętności, lecz fundamentalnym warunkiem pełnej, niczym nieskrępowanej ekspresji artystycznej oraz budowania własnej tożsamości. Prezentacja idealnie wpisała się w dyskusję o alternatywnych systemach wartości i roli współczesnego ruchu handmade.