Zimowy numer „Forum Philosophicum” – aż 16 tekstów

Dwa dni przed końcem grudnia ukazał się zimowy numer „Forum Philosophicum” Vol. 30 No. 2 (2025)! Mnóstwo inspirującej lektury: aż 16 tekstów, w tym 13 artykułów. W pierwszej części numeru znalazły się artykuły inspirowane tematem międzynarodowej konferencji „Christian Philosophy Facing Naturalism”, która odbyła się w Uniwersytecie Ignatianum w Krakowie (24–25 września 2024r.).

Wielkie BRAWA dla całej Redakcji, a szczególnie dla jej kierownictwa: dr Jakuba Prusia, dr Szczepana Urbaniaka i dr Macieja Jemioła!

Zachęcamy do cytowania artykułów publikowanych w tym i innych numerach „Forum”, a także do publikowania własnych opracowań, zarówno w sekcji artykułów naukowych, jak i w sekcji dyskusji, sprawozdań, recenzji i tłumaczeń. 

Bieżący numer otwiera artykuł Finleya Lawsona, który twierdzi, że rzekomy konflikt między naturalizmem a chrześcijaństwem opiera się na błędnej dychotomii materialne-niematerialne. Pokazuje on, w jaki sposób holistyczne ontologie Michaela Esfelda i Hansa Primasa umożliwiają stworzenie opartej na naukowych podstawach metafizyki, w pełni zgodnej z doktryną chrześcijańską. Charles Taliaferro, główny prelegent wspomnianej konferencji, rekonstruuje i broni argumentu Platona opartego na rozumie w dialogu „Fajdon”, wykazując jego niezmienną siłę w walce z eliminacyjnymi i redukcyjnymi formami współczesnego naturalizmu. Robert Kublikowski, opierając się na inferencjalizmie Roberta Brandoma, identyfikuje zasadniczo normatywny, ucieleśniony i deontyczny charakter ludzkiego rozumienia jako to, co nieodwracalnie odróżnia naturalną inteligencję od probabilistycznych osiągnięć nawet najbardziej wyrafinowanych systemów sztucznych. Ward Blondé przedstawia rygorystyczny dowód formalny – łączący teorię zbiorów, mereologię, metafizykę i pojęcia z teoretycznej informatyki – istnienia i wszechatrybutów Boga Anzelma, odważnie stwierdzając, że „Bóg jest Absolutną Maszyną”.  Joshua Sijuwade oferuje nowe filozoficzne wyjaśnienie monoteizmu w kategoriach fundamentalności metafizycznej (opierając się na metodzie Carnapa i relacjach konstrukcyjnych Karen Bennett). Tymoteusz Mietelski rekonstruuje antropologiczną myśl włoskiej neoscholastyczki Sofii Vanni Rovighi, która w kreatywny sposób połączyła metafizykę tomistyczną z fenomenologicznymi spostrzeżeniami, aby przeciwstawić się naturalistycznemu redukcjonizmowi. Ryszard Mordarski poddaje krytycznej analizie najnowsze propozycje dotyczące „teologii ewolucyjnej” (W. Grygiel i D. Wąsek) z punktu widzenia klasycznego teizmu, ostrzegając przed nadmiernym uzależnieniem od nauki, które grozi popadnięciem w panpozytywizm.

Artykuły inspirowane tematem konferencji uzupełnia sześć dodatkowych tekstów. Piotr Szałek broni późnego Wittgensteina przed zarzutem relatywizmu, odwołując się do współmierności umożliwionej przez wspólną perspektywę drugiej osoby, nieodłącznie związaną z ludzką formą życia. Mitchell Thomas Welle i Marcin Koszowy badają, w jaki sposób celowe przeformułowywanie komunikatów stało się potężnym narzędziem rozpowszechniania dezinformacji, i proponują nowe narzędzia językowo-argumentacyjne służące wykrywaniu „fałszywych wiadomości” i budowaniu odporności na nie. Mariusz Wojewoda analizuje erozję odpowiedzialności w powstającym „technosystemie” inteligentnych maszyn i, opierając się na Hansie Jonasie i Andrew Feenbergu, wzywa do etyki zorientowanej na długoterminowy rozkwit obecnej i przyszłej ludzkości.  Piotr Sikora twierdzi, że zjawisko dekoncentracji uwagi stanowi prawdziwy kontrprzykład dla wpływowej teorii uwagi Wayne'a Wu jako selekcji na rzecz działania. Ewa Odoj broni odpowiedzialności epistemicznej (i umiarkowanego woluntaryzmu doksastycznego), analizując mechanizmy epistemicznego samooszukiwania się oraz zdolności metapoznawcze, które umożliwiają samokontrolę. Robert Grzywacz łączy fenomenologię afektywnej fenomenalizacji Marca Richira z hermeneutyką czytania Paula Ricoeura, aby pokazać, w jaki sposób wydarzenie literackie może głęboko przekształcić tożsamość człowieka.

Numer zamykają trzy teksty o charakterze dyskusji i omówień: druga odpowiedź Kennetha Kempa na tekst Michała Chaberka OP dotyczący pochodzenia człowieka i ciągłości doktryny chrześcijańskiej; relacja Michała Zalewskiego SJ z debaty na temat natury i zasadności „argumentów semantycznych”; sprawozdanie ze wspomnianej wyżej konferencji poświęconej filozofii chrześcijańskiej i naturalizmowi autorstwa Oskara Lange.