Instytut Filozofii Informuje - czerwiec 2026

Startujemy z serią „Polska filozofia chrześcijańska w XX/XXI wieku”

Ukazała się monografia pt. „Michał Heller”, kolejna publikacja w serii wydawniczej „Polska filozofia chrześcijańska w XX/XXI wieku”, kierowanej przez pracowników Instytutu Filozofii. Tom został poświęcony ks. prof. Michałowi Hellerowi, wybitnemu filozofowi przyrody, nauki i religii, teologowi oraz popularyzatorowi nauki, który w maju br. obchodził 90-tą rocznicę urodzin. Współautorami publikacji są uczniowie Księdza Profesora i pracownicy Wydziału Filozoficznego UPJPII: dr hab. Paweł Polak prof. UPJPII, ks. dr hab. Tadeusz Pabjan prof. UPJPII, dr Kamil Trombik i dr Milena Cygan (https://wydawnictwo.ignatianum.edu.pl/sites/wydawnictwo/files/publikacje_pdf/heller-fragment.pdf).

Tom został ofiarowany Jubilatowi podczas konferencji „Racjonalność i tajemnica” zorganizowanej w Polskiej Akademii Umiejętności w maju br. przez Uniwersytet Papieski Jana Pawła II oraz Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Seria „Polska filozofia chrześcijańska w XX/XXI wieku” ukazuje się pod red. Piotra Stanisława Mazura i Piotra Duchlińskiego. Monografia powstała w ramach projektu „Klasycy polskiej filozofii chrześcijańskiej XX i XXI wieku” finansowanego z programu Narodowego Program Rozwoju Humanistyki. Kierownikiem projektu jest prof. dr hab. Piotr Mazur, a koordynatorem merytorycznym dr hab. Piotr Duchliński prof. UIK.

Już niedługo ukażą się kolejne tomy serii zapoczątkowanej w 2019 roku (https://wydawnictwo.ignatianum.edu.pl/seria/polska-filozofia-chrzescijanska-xx-wieku.htm). Cała seria obejmuje monograficzne opracowanie myśli 26 wybitnych przedstawicieli filozofii chrześcijańskiej, działających w XX wieku i w pierwszych dekadach wieku XXI w Polsce. Każdemu z wybranych polskich filozofów poświęcony jest odrębny tom, według następującego układu: biografia i bibliografia danego autora, źródła inspiracji filozoficznej (wpływ własnej szkoły filozoficznej, zapożyczenia od innych systemów), preferowana koncepcja filozofii, podejmowane problemy i propozycje ich rozwiązań, słownik podstawowych pojęć, polemiki i dyskusje, jakie dany autor prowadził w środowisku krajowym i zagranicznym. Dodatkowo każdy tom został wzbogacony antologią reprezentatywnych dla danego autora tekstów filozoficznych.

Wiosenny numer „Forum Philosophicum” w roku jubileuszowym

Właśnie ukazał się pierwszy w tym roku numer czasopisma naukowego „Forum Philosophicum”. W sekcji artykułów Wesley Kim Soguilon z Santo Niño Seminary i Wadeford School na Filipinach pisze nt. "Health Responsibility. Initial Musings on Aquinas’ Charity and Antibiotic Resistance", Wojciech Słomski z Uniwersytetu VIZJA w Warszawie proponuje refleksję pt. "Fragment and Totality. The Philosophical Form of Gregory Palamas’ 'One Hundred and Fifty Chapters'", Ezequiel Murga z Catholic University of the Most Holy Conception w Chile rozwija badania niedawnego gościa konferencji w Krakowie, J.-L. Mariona, w artykule pt. "Between Object and Event. The Iconic Object in Jean‑Luc Marion", Steven Umbrello z Universita di Torino we Włoszech nawiązuje do twórczości Bernarda Lonergana w studium pt. "Proof as Sign, Conversion as Condition. A Lonerganian Meta‑Apologetics After Insight 10", a Justin Sean Luis Canaria z University of Santo Tomas w Manili na Filipinach podejmuje badania Karola Wojtyły w tekście "The Primal We. Person and Community as Co‑Constitutive in Karol Wojtyła’s Philosophy".

W dziale "Discussions" można przeczytać:

Trzecią i ostatnią wymianę głosów w debacie pomiędzy Michałem Chaberkiem z Steno Institute for Faith and Science w USA a Kennethem W. Kempem z University of St. Thomas w USA, którą wywołał artykuł tego ostatniego pt. "Science, Theology, and Monogenesis".

Jacek Surzyn z Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie przygotował tłumaczenie na język angielski oraz naukowe opracowanie kolejnego napisanego w języku łacińskim artykułu autorstwa jezuickiego historyka filozofii, Franciszka Bargieła SJ, poświęconego tym razem sylwetce wybitnego XVII-wiecznego filozofa jezuickiego, Adalberta (Wojciecha) Tylkowskiego.

Wiosenny numer "Forum Philosophicum" zamykają dwa artykuły recenzyjne dotyczące najnowszych monografii poświęconych Ludwigowi Wittensteinowi. Teksty przygotowali Józef Bremer z Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie oraz Jan Hertrich-Woleński z Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie.

Strona www numeru: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/fp/issue/view/280

Gratulacje dla całej Redakcji, a szczególnie dla szefostwa: dr Jakuba Prusia, dr Szczepana Urbaniaka i dr Macieja Jemioła! Czasopismo w tym roku świętuje 30-lecie swojego istnienia! W kolejnym numerze więcej o tym jubileuszu.

Filozoficzne Seminarium Naukowe o modernizmie katolickim

W ramach naukowych spotkań, 2 czerwca, na hybrydowym Seminarium Naukowym Instytutu Filozofii UIK gościł dr hab. Krzysztof Bochenek, profesor Uniwersytetu Rzeszowskiego, dyrektor Instytutu Filozofii tego uniwersytetu. Wygłosił referat pt. „Dyskurs między modernizmem katolickim a paradygmatem antymodernistycznym na przełomie XIX i XX wieku na ziemiach polskich”, a następnie poprowadził dyskusję. Pan Profesor ukazał mało znane postaci i wątki niezwykle dynamicznej debaty światopoglądowej toczonej między polskimi intelektualistami na przełomie XIX i XX wieku i w pierwszej połowie XX wieku.

Nasi fenomenologowie i Jean-Luc Marion

W Krakowie na początku miesiąca, 10 i 11 czerwca, gościł jeden z najwybitniejszych filozofów francuskich, Jean-Luc Marion. W konferencji jemu poświęconej wzięli czynny udział dwaj fenomenologowie z Katedry Filozofii Współczesnej. W pierwszej sesji konferencji, dr Szczepan Urbaniak SJ wygłosił referat, zatytułowany: „Paradoksalność fenomenologii paradoksów – od nadmiaru daru do daru nadmiaru”. W sesji drugiej, dr Robert Grzywacz SJ zaprezentował wykład pt. „Fenomenologia wydarzenia Jean-Luca Mariona i Claude’a Romano wobec możliwości konceptualizacji ludzkiej podatności na zranienie”. Konferencja i spotkanie z Jean-Luc Marionem odbyło się w Bibliotece Głównej Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Na konferencji są też obecni dr Magdalena Kozak, mgr Aleksander Tyszkiewicz, mgr Wojciech Żak, mgr Oskar Lange ze Szkoły Doktorskiej UIK oraz nasi studenci filozofii. Podczas konferencji zaprezentowane zostało polskie wydanie ważnego dzieła Mariona pt. „Fenomen erotyczny” (seria: „Myśl Teologiczna” Wydawnictwa WAM, Kraków 2026) w tłumaczeniu ks. dr hab. Piotra Karpińskiego.

Dr Szczepan Urbaniak w dialogu z J.L. Marionem

Prof. Jean-Luc Marion, nazajutrz po dwudniowej konferencji (Colloquium Jean-Luc Marion, 9-10 czerwca) udzielił jeszcze długiego wywiadu dr Szczepanowi Urbaniakowi SJ. Dzięki Stowarzyszeniu Alexandria, które przygotowało i nagrało to wydarzenie, możemy posłuchać refleksji jednego z najciekawszych francuskich filozofów XXI wieku, który odpowiada na pytania naszego pracownika (https://youtu.be/zn6fl-gaBCA?si=j9b6B3_9KN6JUf66). Rozmówcy poruszyli takie zagadnienia jak: cel filozofii, definicja i istota fenomenologii, podstawowe pytanie redukcji fenomenologicznej, natura i formy donacji, zależność społeczeństwa od sztucznej inteligencji, osobiste inspiracje i wpływy literatury pięknej, ścieżka filozoficzna i pokonywanie wyzwań intelektualnych, Heidegger, aporia i absolutna donacja, filozofia a teologia oraz anonimowe chrześcijaństwo.

38. Debata o monografii filozoficznej: książka dr Szczepan Urbaniak o donacji u Mariona

Zaraz po konferencji z udziałem Jean-Luc Mariona zaprosiliśmy chętnych na debatę wokół książki dr Urbaniaka o fenomenologii daru Mariona. Spotkanie pt. „Jean-Luc Marion: paradoksalność fenomenologii paradoksów” wokół monografii „Nadmiar daru. Miłość, objawienie i destytucja metafizyki w fenomenologii Jean‐Luca Mariona" dra Szczepana Urbaniaka SJ odbyło się online, w czwartek, 11 czerwca, o 17.00.

Uczestnicy debaty przygotowali następujące wystąpienia: d0r hab. Maciej Bała, prof. UKSW: „Czy jest możliwa filozofia Objawienia?”. Dr hab. Wojciech Starzyński, prof. IFiS PAN: „Czy fenomenologia donacji potrzebuje kadru postmetafizycznego? Uwagi na marginesie książki Szczepana Urbaniaka”. Dr Joanna Skurzak (UKSW): „Meum corpus jako fakt dokonany. Gdzie Kartezjusz spotyka fenomenologię donacji?” Doktorant IFiS PAN, mgr Dariusz Tubacki: „Metafora ekranu - receptywność i hermeneutyka oddanego wobec rozdziału siódmego książki Szczepana Urbaniaka 'Nadmiar daru'”. Wydarzenie przygotowała i poprowadziła dr Magdalena Kozak (UIK). Sympozjum można oglądnąć na kanale youtube UIK: https://www.youtube.com/watch?v=CJzgLuqDJ6E.

Seminarium Naukowe: dr Nvascues o Emanuela Levinasa filozofii księgi

W czwartek, 18 czerwca, odbyło się kolejne Seminarium Naukowe, które poprowadził tym razem dr Nicolás de Navascués Martínez. Nasz gość wygłosił referat pt. „The Book and the Books: Emmanuel Levinas on Texts and Their Spiritual Function”. Książki towarzyszą nam w codziennym życiu. Jaki mają one jednak związek z Księgą? Jest to jedna z kluczowych kwestii w filozofii kultury Levinas’a, ujętej przez pryzmat hermeneutyki i teorii czytania. Pan Doktor przeanalizował to zagadnienie z trzech różnych perspektyw. Po pierwsze, spróbował zrekonstruować, co może oznaczać wyrażenie „ontologia książki”. Po drugie, wprowadził pojęcie „literatur narodowych”, aby spluralizować potencjalnie singularizującą i opresyjną interpretację Księgi u Levinas. Po trzecie, wyciągnął wnioski dotyczące relacji między etycznym znaczeniem, które Levinas teoretyzuje wokół podmiotu i jego odpowiedzialności, a historią, w której podmiot jest czytelnikiem. Dr Navascués przebywał w Instytucie Filozofii na stażu postdoktorskim w terminie 1 marca – 30 czerwca br. Opiekę nad stażem sprawowała dr hab. Anna Bugajska prof. UIK.

Nicolás de Navascués studiował filozofię na Universidad Autonoma w Madrycie i na Universidad de Navarra w Pampelunie, gdzie obronił doktorat z filozofii politycznej i prowadzi zajęcia. Pracuje obecnie na Universidad Internacional de La Rioja. Jest też członkiem International City and Philosophy Network.

Dr Jakub Pruś wystąpił na posiedzeniu Argumentation Network of the Americas

Dr Jakub Pruś wystąpił na posiedzeniu Argumentation Network of the Americas w ramach prestiżowego cyklu „Ethics of Argumentation Speaker Series”. Dr Pruś wygłosił referat pt. “Debating With, Not Against: The Cracovian Debate as a Model of Cooperative Argumentation”. Wydarzenie odbył się w piątek, 12 czerwca, o godz. 13.00 czasu ET (czyli o 19.00 czasu polskiego) online. Misją Argumentation Network of the AMERICAS (https://www.argnet.org/) (dr Pruś jest członkiem tej organizacji)  jest stworzenie sieci łączącej interdyscyplinarną społeczność zajmującą się badaniami nad argumentacją w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej, ze szczególnym uwzględnieniem wsparcia dla studentów i początkujących naukowców.

Dr Ewa Odoj na stażu w Bratysławie w ramach CEEPUS

W dniach 31 maja do 6 czerwca 2026 r. dr Ewa Odoj zrealizowała staż na Uniwersytecie Komeńskiego w Bratysławie (Univerzita Komenského v Bratislave), na Wydziale Teologii Ewangelickiej, w ramach sieci „Interreligious Dialogue in Contemporary Context” programu CEEPUS. Pani Doktor swoje zajęcia skupiła wokół dwóch tematów: możliwości racjonalnej rozbieżności poglądów w kwestii przekonań religijnych oraz odpowiedzialności za przekonania religijne. Prowadziła również konsultacje dotyczące nauczania, ewentualnej współpracy w ramach sieci „Interreligious Dialogue in Contemporary Context” oraz współpracy badawczej, zwłaszcza z teologami o filozoficznym profilu naukowym.

W środę, 3 czerwca, dr Odoj wygłosiła referat na forum Wydziału, podczas którego przedstawiła swoje stanowisko w sprawie problemu odpowiedzialności epistemicznej i woluntaryzmu doksastycznego, które Pani Doktor nazywa aletycznym impuryzmem. Jest to pogląd, zgodnie z którym twierdzenie – przyjęcie przekonania – zależy od praktycznych okoliczności, w jakich znajduje się podmiot. Następnie zastosowała te ramy do przekonań religijnych. Ukazała, w jaki sposób można rozumieć odpowiedzialność podmiotu za przekonania religijne, a także jego wolność w tym zakresie. Pokazała także epistemologiczną zależność przekonań religijnych od praktycznych okoliczności, w jakich znajduje się podmiot – zależność, która może stanowić zarówno zagrożenie dla ich wiarygodności, jak i pozytywny kontekst dla ich nabywania.

Prof. Piotr Duchliński i dr Jakub Pruś poprowadzili szkolenia w ramach CTRL

W czerwcu CTRL Critical Thinking Research Lab zaprasiło na drugą cześć szkolenia „Zniekształcenia poznawcze i rola krytycznego myślenia w ich restrukturyzacji” przygotowane przez dr hab. Piotra Duchlińskiego prof. UIK. Szkolenie odbyło się w sobotę, 13 czerwca, i było zatytułowane: „Komunikacja bez przemocy (NVC) i krytyczne myślenie w praktyce”. Pan Profesor jest filozofem i etykiem, certyfikowanym coachem, trenerem kompetencji społecznych w obszarze komunikacji i krytycznego myślenia, pasjonatem paradygmatu komunikacji bez przemocy wg. Rosenberga.

Natomiast w piątek, 19 czerwca, dr Jakub Pruś poprowadził szkolenie „Sztuka debatowania w stylu kooperacyjnym”. Szkolenie objęło wprowadzenie teoretyczne, udział w debacie krakoskiej oraz jej omówienie

Dyskusja panelowa - sztuczna inteligencja

W czwartek, 11 czerwca, we współpracy z Centrum Badań Kognitywistycznych i w ramach spotkań naukowych CBK współorganizowaliśmy panel dyskusyjny wokół najnowszej encykliki Papieża Leona XIV pt. „Magnifica humanitas. O trosce o osobę ludzką w dobie sztucznej inteligencji” (wydana 15 maja br.). Dyskusję otwarli swoimi głosami: prof. dr hab. inż. Józef Bremer, który mówił o kosztach środowiskowych i eko-sprawiedliwości w kontekście rozwoju AI. Dr hab. Anna Bugajska prof. UIK, która poruszyła wątki utopijne w encyklice, wychodząc od metafor wieży Babel i miasta Jerozolimy. Dr hab. Jarosław Kucharski prof. UIK, który zajął się moralnością konfliktów wojennych z użyciem AI. Mgr Wiktor Deredas, który zwrócił uwagę na atomizujący społeczeństwo wpływ AI i wzmacniany przez nią zwrot od racji ku emocjom. Spotkanie poprowadził dr Jacek Bielas.

Filozofia w kryminalistyce na „Akademii wartości”

Ostatnie spotkanie w V edycji cyklu „Akademia wartości” odbyło się w poniedziałek, 15 czerwca. Mgr Oskar Lange opowiedział zebranym o argumentowaniu w kryminalistyce. Pan Lange zastanowił się wspólnie z uczestnikami, jak dzięki garstce dowodów rozwiązać sprawę kryminalną? Jak ocenić, która hipoteza dotycząca zbrodni jest najlepsza? Czy najprostsze wyjaśnienie sprawy jest zawsze najbardziej prawdopodobne? Mgr Oskar Lange jest absolwentem filozofii pierwszego i drugiego stopnia w Instytucie Filozofii, a obecnie przygotowuje dysertację doktorską pod kierunkiem dr hab. Jarosława Kucharskiego prof. UIK. Był przewodniczącym Filozoficznego Koła Naukowego EIDOS, organizatorem kilku konferencji naukowych, konsultantem przedstawień teatralnych. Prowadził warsztaty w ramach Światowego Dnia Filozofii, Festiwalu Filozofii, a także cyklów spotkań warsztatowych dla młodzieży organizowanych przez Instytut Filozofii.

„Akademia wartości” to zapoczątkowana w 2022 roku wspólna inicjatywa Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie oraz Instytutu Filozofii Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie.

Prof. Zhyrkova i dr Podbielski na konferencji neoplatońskiej w Leuven

W dniach 3-6 czerwca dr hab. Anna Zhyrkova prof. UIK i dr Marcin Podbielski wzięli udział w 23rd annual conference of the International Society for Neoplatonic Studies, która odbyła się na Katholieke Universiteit Leuven w Kolegium Irlandzkim (Belgia). Prof. Zhyrkova wygłosiła referat pt. “Ammonius’ Conception of Universals in Miaphysite and Chalcedonian Christology”, a dr Podbielski – “Plotinus’ One Reborn and Embodied with Nature, in Leontius of Jerusalem’s Hypostatic Existence”. W piątek, 5 czerwca, wspólnie zorganizowali i poprowadzili też dwuczęściowy blok referatów pt. „A Neoplatonism of Christians or a Christian Neoplatonism?”. Misją International Society for Neoplatonic Studies jest promowanie badań nad filozofią Platona i jej długą tradycją z różnych perspektyw. Prof. Zhyrkova i dr Podbielski są członkami tego naukowego towarzystwa.

Literackie Spotkania Filozoficzne o Albercie Camus

W piątek, 12 czerwca, wieczorny warsztat „Jak rozumieć obcość człowieka? 'Obcy' Alberta Camusa”, dostarczył zgromadzonym uczniom i nauczycielom, a także miłośnikom literatury, wiele impulsów do refleksji. Warsztat wspólnie poprowadzili, mgr Wojciech Żak, doktorant Szkoły Doktorskiej, oraz dr Magdalena Kozak. Inność i obcość to tematy bliskie filozofom zorientowanym egzystencjalistycznie i fenomenologicznie!

Dwie amerykańskie produkcje w Filmowym Kole Filozoficznym

Dr Magdalena Kozak zaprosiła we wtorek, 16 czerwca, na filozoficzną dyskusję o filmie „Alicja w krainie czarów” w reżyserii Tima Burtona (2010). Ta amerykańska produkcja fantasy jest filmową adaptacją dwóch bardzo znanych i cenionych powieści Lewisa Carrolla: „Alicja w Krainie Czarów” oraz „Po drugiej stronie lustra”. Natomiast ostatnie spotkanie w ramach Filmowego Koła Filozoficznego odbyło się w piątek, 26 czerwca. Dr Szczepan Urbaniak SJ poprowadził dyskusję o filozoficznych wątkach w filmie Seana Penna pt. „Wszystko za życie”. Ten amerykański dramat przygodowy z 2007 roku jest oparty na podstawie powieści pod tym samym tytułem opublikowanej w 1996 roku autorstwa amerykańskiego alpinisty, dziennikarza i pisarza, Jona Krakauera (w języku polskim „Wszystko za życie” 1998).

Poznawcze dzikusy tematem Akademickiego Forum Filozoficznego

W czwartek, 17 czerwca, wieczorem dr Ewa Odoj zaprosiła starszych pasjonatów filozofii na ostatnie w tym semestrze dyskusyjne spotkanie w cyklu „Akademickie Forum Filozoficzne”. Nasza ekspertka od spraw związanych z naturą, źródłami i granicami ludzkiego poznania oraz sposobami uzasadniania wiedzy poprowadziła rozmowę wokół prowokacyjnie postawionego problemu: „Czy homo sapiens myśli racjonalnie? O poznawczych dzikusie, który skrywa się w każdym z nas”.

Dr Odoj w „Elektryku” Krośnieńskim

W piątek, 12 czerwca, dr Ewa Odoj przebywała w Krośnie na zaproszenie nauczycieli z Zespołu Szkół Elektrycznych i Ogólnokształcących w Krośnie, znanego w okolicy jako „Elektryk”. Poprowadziła 6 lekcji warsztatowych o różnych aspektach krytycznego myślenia dla uczniów klas informatycznych technikum oraz klasy prawniczej i klasy językowej liceum ogólnokształcącego. Uczniowie uważni, skupieni, sporo osób dyskutowało, niektórzy zostawali na przerwie i po zajęciach, aby kontynuować rozmowę. Wielka przyjemność prowadzenia zajęć!

Rada Studentów Instytutu Filozofii o mijającym letnim semestrze

We wtorek, 9 czerwca, Rada Studentów Instytutu Filozofii oraz Rada Dyrektorska Instytutu spotkały się, aby podsumować mijający letni semestr. Podczas spotkania omówiono nową strukturę Uczelni, a zwłaszcza strukturę i funkcjonowanie nowej odsłony Wydziału Filozoficznego od 1 września br. Poruszono różne aspekty funkcjonowania Uczelni i Instytutu, roczników studenckich i studenckiego Koła Naukowego EIDOS, zwrócono uwagę na rozwój infrastruktury studenckiej (strefy ciszy, automaty z żywnością, nowe miejsca do odpoczynku i studiowania), a także kwestie ankiet studenckich i wagę informacji zwrotnej. Pojawiło się też kilka ważnych pomysłów na promocję filozofii. Przypomniano o ofercie projektu „Ignatianum: Edukacja przyszłości – wsparcie i innowacje dla studentów” (2026-2029), wspierającego studentów zarówno w kryzysach i trudnościach, jak i w realizowaniu ambicji i marzeń rozwojowych. Bardzo dziękujemy członkom Rady Studentów za obecność, zaangażowanie oraz podzielenie się swoimi spostrzeżeniami, refleksjami i pomysłami.

Prof. Kucharski szkoli bratni Wydział

Dr hab. Jarosław Kucharski prof. UIK wsparł bratni Wydział Pedagogiczny swoimi pozaakademickimi kompetencjami i wiedzą ekspercką. W poniedziałek, 8 czerwca, w Tyliczu (na granicy Beskidu Sądeckiego i Beskidu Niskiego) poprowadził szkolenie dla pracowników poświęcone tematyce funkcjonowania zespołu w procesie zmian oraz problematyce rozwiązywania konfliktów w zespole. Uczestnicy mieli okazję lepiej poznać siebie i swoje miejsce w zespole poprzez identyfikację: preferowanej roli grupowej, etapu rozwoju zespołu, własnego stylu reagowania na konflikt. Podczas warsztatów rozwijane były również umiejętności: budowania zespołów w oparciu o wzajemne uzupełnianie kompetencji i stylów działania, skutecznego funkcjonowania w zespole oraz rozwiązywania sytuacji konfliktowych.

Szkolenie miało praktyczny charakter i było prowadzone z wykorzystaniem symulacji oraz testów wspierających proces samopoznania. Życzymy, aby zdobyta wiedza i nowe umiejętności wsparły pracowników Wydziału Pedagogicznego skutecznie i spokojnie przejść przez nadchodzące zmiany w strukturze Uczelni i wydziałów.

39. Debata o monografii filozoficznej prof. Stachewicza „Los a moralność”

W piątek, 19 czerwca, odbyła się debata wokół filozoficznej monografii autorstwa prof. Krzysztofa Stachewicza pt. „Los a moralność. O obszarach niezależności człowieka od etyki” (Kraków, Universitas 2025). To już 39 spotkanie w naszym cyklu debat realizowanym od 2017 roku.

W sympozjum pt. „Los a moralność. Dobro i zło w perspektywie anankologii filozoficznej” wziął udział Autor, prof. Stachewicz (Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu), który syntetycznie przedstawił swoje badania i ich wyniki oraz odpowiadał na pytania, a także grono zaproszonych gości, którzy wygłosili referaty dotyczące zagadnień poruszonych w monografii. Prof. dr hab. Ryszard Wiśniewski (Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie): „Co to znaczy być niezależnym od etyki? Przestrzeń aksjologiczna między absolutyzmem a nihilizmem moralnym”. Dr hab. Ewa Podrez prof. UKSW (Warszawa): „Początek czy koniec etyki? O znaczeniu studium Krzysztofa Stachewicza ‘Los a moralność’”. Dr hab. Piotr Duchliński prof. UIK (Kraków): „Moralność – to naprawdę trudny temat”. Dr Agnieszka Biegalska (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie): „Więźniowie biologicznego losu. O bezradności etyki wobec architektury mózgu”. Debatę przygotował i poprowadził dr Robert Grzywacz SJ z Katedry Filozofii Współczesnej Instytutu Filozofii UIK. Debatę można oglądnąć na kanale Youtube UIK (https://www.youtube.com/watch?v=r2A_MQKe-mw).

VI Turnieju Szachowym im. Pawła Kaźmierczaka o Puchar Rektora UIK.

Bardzo cieszymy się, że możemy już szósty rok kontynuować rozgrywki szachowe w naszym środowisku akademickim. W poniedziałek, 15 czerwca, odbył się już VI Turniej o Puchar Rektora UIK. Tym razem Turniej nazwaliśmy imieniem prof. Pawła Kaźmierczaka, który wraz z nami przed laty inicjował Turniej, a także był pierwszym zdobywcą Pucharu w 2021 roku. Tym razem Puchar Rektora zdobyła, a więc pierwsze miejsce zajęła pani Magdalena, studentka dziennikarstwa i komunikacji społecznej pierwszego stopnia. Drugie miejsce - pan Maciej, student psychologii stacjonarnej. Trzecie miejsce - pan Kamil, student pedagogiki pierwszego stopnia stacjonarnej. Serdecznie gratulujemy wszystkim Uczestnikom i Uczestniczkom! Walka była zacięta, umysły rozgrzane, ruchy dynamiczne, a atmosfera coraz bardziej pełna emocji. Cieszymy się, że obudziło się pragnienie uruchomienia kącika szachowego w murach Uczelni. Wrócimy do tematu po wakacjach. Brawo dla dr Szczepana Urbaniaka z Katedry Filozofii Współczesnej, który przygotował wydarzenie. Dziękujemy gościnnym progom Biblioteki Uniwersyteckiej z jej dyrektorem, br Romanem Dolnym na czele.

Prof. Bugajska na konferencji o kobiecie, przyrodzie i nauce

W dniach 29-30 czerwca, dr hab. Anna Bugajska prof. UIK, wzięła udział w konferencji nt. filozoficznych podstaw i perspektyw nowoczesności, pt. „Mujer, naturaleza y ciencia en la modernidad (siglos XVII-XVIII) / Women, Nature, and Science in Modernity (17th and 18th Centuries)” organizowanej przez Universidad de Navarra w Pampelunie (Hiszpania).

Pani Profesor wygłosiła referat pt. “Las mujeres frente al antiutopismo de la modernidad” i weźmie udział w hiszpańskojęzycznej sekcji “Las utopías escritas por mujeres: del sueño de un espacio propio a la apropiación del espacio público” kierowanej przez prof. Julię Urabayen, która dwa lata temu współorganizowała z nami konferencję o filozofii miasta w Krakowie. To kolejne wydarzenie w ramach współpracy Prof. Bugajskiej z badaczami z Universidad de Navarra.

Konferencja ma na celu refleksję nad możliwością istnienia innej nowoczesności – nowoczesności ujętej z perspektywy utopijnej oraz z punktu widzenia kobiety pisarki, naukowczyni i działaczki politycznej. Analiza trzech głęboko powiązanych z sobą tematów, kobieta, przyroda i nauka w XVII i XVIII wieku ma na celu wprowadzenie do dyskusji na temat dominującej interpretacji nowoczesności oraz ukazać w samej nowoczesności możliwe nowe interpretacje.

W „Logice codziennej” stare sztuczki retoryczne w nowych wersjach

Czerwiec to dwa kolejne filmiki popularyzujący teorię argumentacji i logikę praktyczną. W 113. odcinku vloga „Logika codzienna” dr Jakub Pruś wziął na warsztat logika i analityka argumentów błyskotliwą i efektowną sztuczkę erystyczną ukrytą pod łacińską nazwą „retorsio argumenti”. Materiał pokazuje, że efektowność może zwieść niewprawnego retora i wprowadzić na bagna błędów logicznych. Dlatego zapraszamy do słuchania (https://youtu.be/Yht_gq-noDA?si=WSDXeNsm0l1MwTKs)! Drugi filmik to refleksja nad strategiami dyskutowania, a właściwie efektownego atakowania przeciwnika podczas dyskusji za pomocą zabiegu erystycznego „tu quoque”. Dr Pruś zbadał pod tym kontem fragment wyborczej debaty Rafała Trzaskowskiego z Karolem Nawrockim (https://youtu.be/ScrMj605DjI?si=zegxEfvvQkX0d8H6).

Spory moralne XXI wieku – dr Mietelski o zwierzętach

W ramach projektu „Spory moralne XXI wieku” dr hab. Piotr Duchliński prof. UIK zaprasza na rozmowę ‘Wokół problematyki praw zwierząt”. Gościem Pan Profesora był filozof i etyk, ks. dr Tymoteusz Mietelski, pracownik badawczo-dydaktyczny Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, absolwent Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie (https://youtu.be/z-dY5Pnyu8k?si=QeuuYolnJeEKFiKR). Zapraszamy także na webinar przygotowany przez dr Mietelskiego w ramach tego samego projektu, w którym rozwija, pogłębia i poszerza wątki poruszone w rozmowie przeprowadzonej przez Pana Profesora, a przede wszystkim skupia się na statusie moralnym przyrody nieożywionej i ożywionej, w szczególności zwierząt (https://youtu.be/WM90rS8DjJ8?si=WKgwb5e4nhJyiSit).

Spory moralne XXI wieku – dr Przewoźnik o suicydologii

W ramach projektu „Spory moralne XXI wieku” dr hab. Piotr Duchliński prof. UIK zaprosił także na rozmowę dotyczącą sporów moralnych wokół samobójstwa wspomaganego. Gościem Pan Profesora była dr Sylwia Przewoźnik (https://youtu.be/L6b62P4MxvY?si=yQg1W9N9pTyfWk0Y). Dr Przewoźnik kontynuuje poruszone we wcześniejszym podkaście wątki w swoim webinarze pt. „Spory moralne w suicydologii” (https://youtu.be/X3jmZQzxW6M?si=WJXZ7iLIiNylX0ig).

Dr Przewoźnik jest doktorem nauk prawych. Ukończyła również studia na kierunkach administracja publiczna oraz pedagogika społeczno-opiekuńcza. Jest adiunktem badawczo-dydaktycznym w Katedrze Psychologii Sądowej i Psychokryminologii Instytutu Psychologii Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie. Od lat współpracuje z Instytutem Filozofii.

Pani Doktor jest autorką licznych prac z pogranicza prawa, psychologii, pedagogiki. Badawczo interesuje się obszarami: suicydologia, psychokryminologia, prawo karne, prawo rodzinne i opiekuńcze, postępowanie w sprawach nieletnich. Prowadzi także zajęcia z zakresu pedagogiki.

Spory moralne XXI wieku – dr Deredas o pułapkach mediów elektronicznych

Zapraszamy do oglądnięcia refleksji mgr Wiktora Deredasa pt. „Osobne światy. O ukrytych źródłach sporów moralnych”, w której wskazuje na wpływ nowych technologii na przemiany we wrażliwości moralnej i etycznej (https://youtu.be/jVS8YRi8tO8?si=gmuVRvqb07Z0XCwk). To już czwarty materiał opracowany przez Pana Deredasa w ramach projektu „Spory moralne XXI wieku” kierowanego przez dr hab. Piotra Duchlińskiego prof. UIK. Mgr Deredas jest doktorantem w Szkole Doktorskiej UIK na ścieżce kulturoznawstwo i przygotowuje dysertację pod kierunkiem dr hab. Anny Bugajskiej prof. UIK. Jest kierownikiem Akademickiego Radia Stacja 4 oraz Studia Telewizyjnego Instytutu Kulturoznawstwa i Dziennikarstwa.

Studentki filozofii stworzyły aplikację „AntyPanika”

W ramach zajęć „Projekt wdrożeniowy” prowadzonego przez dr hab. Jarosława Kucharskiego prof. UIK, studentki drugiego roku filozofii przygotowały aplikację internetową. AntyPanika pomaga organizować czas nauki: znaleźć czas na naukę i efektywnie go wykorzystać, planować proste i złożone zadania, dzielić duże projekty na mniejsze, łatwiejsze do wykonania etapy, radzić sobie z prokrastynacją (odkładaniem spraw), porównywać swoje postępy ze znajomymi i sprawdzać, kto uczy się więcej lub bardziej efektywnie.

Kluczowe funkcje AntyPaniki to: Zarządzanie czasem: To-do listy, tablice Kanban, kalendarz oraz stoper Pomodoro, Grywalizacja i Motywacja: System odznak, wizualizacja postępów (suwak), cytaty motywacyjne oraz rankingi (rywalizacja ze znajomymi); Wsparcie akademickie: Specjalny moduł „Plan pracy dyplomowej” podzielony na małe, wykonalne kroki; Społeczność: Możliwość wspólnej nauki i wysyłania wiadomości wspierających do znajomych. Na obecnym etapie aplikacja nie zbiera żadnych danych – wystarczy się zalogować i można działać. Obecnie funkcjonuje jako aplikacja webowa, ale w przyszłości może zostać rozwinięta do wersji mobilnej. Wypróbuj AntyPanikę: https://peak-thundering-flow-state.base44.app Wypełnij krótką ankietę - dziękujemy za każdą opinię i wsparcie w rozwijaniu projektu!

Filozoficzny Turbacz

Drugie podejście do naszej wiosennej wycieczki filozofów udało się! W sobotę, 13 czerwca, naszym celem był najwyższy szczyt Gorców, Turbacz. Miły czas spędziliśmy też w Schronisku PTTK na Turbaczu. Gorce przywitały delegację Instytutu Filozofii piękną, zróżnicowaną pogodą. Słońce błądziło sobie pośród chmur, z których wylał się około 20 minutowy deszcz, co w żaden sposób nie przeszkodziło, a nawet pomogło wznieść się 1000 metrów wyżej niż jest położony Kraków, czyli na Turbacz (1310 m.n.p.m). Polecamy wyprawę w Gorce w każdym czasie! Kolejna wycieczka górska Instytutu już w październiku.

Filozofowie z nagrodą „Ambasador Marki UIK

Aż sześcioro filozofów zostało nagrodzonych w drugiej edycji Gali Ambasadorów Marki UIK zorganizowanej przez Biuro Promocji Uczelni (17 czerwca 2026). Za działalność promocyjną na rzecz Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie w roku akademickim 2025/2026 wyróżnieni zostali nagrodą „Ambasador Marki UIK”: dr Magdalena Kozak, dr Ewa Odoj, dr Jakub Pruś, dr Jacek Poznański SJ (pracownicy Instytutu Filozofii), dr hab. Anna Bugajska prof. UIK (filozofka z Instytutu Neofilologii), mgr Oskar Lange (filozof ze Szkoły Doktorskiej UIK). Serdecznie gratulujemy!