Instytut Filozofii Informuje

Staż postdoktorski hiszpańskiego naukowca w Instytucie Filozofii

1 marca swój staż postdoktorskim z filozofii rozpoczął dr Nicolás de Navascués Martínez z Universidad Internacional de Rioja w Hiszpanii. Dr Navascués jako Visiting Researcher przebywa w naszym Uniwersytecie w terminie 1 marca – 30 czerwca br. Opiekę nad stażem sprawuje dr hab. Anna Bugajska prof. UIK.

Nicolás de Navascués studiował filozofię na Universidad Autonoma w Madrycie i na Universidad de Navarra w Pampelunie, gdzie obronił doktorat z filozofii politycznej i prowadzi zajęcia. Zajmował się myślą polityczną XX wieku, w szczególności dziełami Hannah Arendt i Emmanuela Levinasa w odniesieniu do idealizmu niemieckiego i w kontekście aktualnych problemów. Jego zainteresowania i kierunki badań obejmują współczesną filozofię francuską, współczesną filozofię polityczną i filozofię kultury. Obecnie przygotowuje szeroko zakrojone studium dotyczące filozofii politycznej Carla Schmitta. Pracuje na Universidad Internacional de La Rioja. Jest też członkiem International City and Philosophy Network, z którą to siecią współorganizowaliśmy konferencję we wrześniu 2024 roku w Krakowie.

O sumieniu w Młodzieżowym Kole Filozoficznym

Zaraz na początku marca (4.03) wystartowało MKF z nowym cyklem spotkań dla młodych zainteresowanych sztuką dyskutowania, debatowania czy ogólniej, filozoficzno-etycznymi sporami! Pierwsza dyskusja dotyczyła kwestii z zakresu etyki, roli sumienia w dokonywaniu wyborów. Dyskusję animowali mgr Karol Wołk, który w Szkole Doktorskiej UIK pisze doktorat z etyki, oraz dr Ewa Odoj z Instytutu Filozofii.

Spotkanie dydaktyczne kadry Instytutu Filozofii

We wtorek, 5 marca, nasza kadra dydaktyczna spotkała się w trybie stacjonarno-zdalnym, aby podsumować semestr zimowy r. ak. 2025/2026. Omówiliśmy stan liczbowy studentów, różne sytuacje studenckie, nasze zaangażowanie w uczelniany program „Ignatianum: Edukacja przyszłości – wsparcie i innowacje dla studentów”, praktyczne kwestie, takie jak konsultacje, odrabianie zajęć, radzenie sobie z nieuprawnionym stosowaniem AI i inne. Szczególną uwagę poświęciliśmy analizie informacji zwrotnej od studentów zawartych w rezultatach nowych ankiet z końca semestru zimowego. Sekcja „Uwagi i komentarze” dostarczyła nam mnóstwo radości: wyrażone opinie potwierdziły kierunek rozwoju naszych dobrych praktyk dydaktycznych i umocniły motywację do rozwijania mistrzostwa w nauczaniu akademickim. Serdecznie dziękujemy studentom, którzy wypełnili ankiety! Zachęcamy wszystkich do licznego ich wypełniania pod koniec semestru letniego.

Debatowanie po krakosku we Wrocławiu

Dr Jakub Pruś z CTRL Critical Thinking Research Lab przy Instytucie Filozofii UIK odwiedził w dniach 5-6 marca Liceum Ogólnokształcące Sióstr Urszulanek we Wrocławiu. Uczniowie wdrożyli się w debatowanie po krakosku w ramach swojego projektu "Racja czy Relacja" - debata krakoska harmonijnie łączy i rozwija obydwie te rzeczywistości. Warsztaty realizowane były w ramach projektu „Krytyczne myślenie, kultura logiczna i edukacja filozoficzno-etyczna jako wyzwania współczesności”, finansowanego ze środków budżetu państwa.

Minecraft w kontekście refleksji Jacka Dukaja

Streamowana na kanale youtube UIK gra w Minecrafta połączona z rozmową wokół tekst Jacka Dukaja pt. „Ku sztuce transferu bezpośredniego” ze zbioru esejów pt. „Po piśmie” (Wydawnictwo Literackie, Kraków 2019) wydarzyła się 7 marca (https://www.youtube.com/live/VEiYcrYRIZ0?si=JwVjufv8xlpOFpjB ). W grze i rozmowie brali udział udział studenci z naszego Filozoficznego Koła Naukowego EIDOS, p. Jan Szuflita i p. Bartosz Rybicki, wspólnie z filozofami-doktorantami Szkoły Doktorskiej UIK, mgr Oskarem Lange i mgr Karolem Wołkiem (byłymi członkami Koła) oraz pracownikami Instytutu, dr Maciejem Jemiołem i dr Szczepanem Urbaniakiem (prezes Koła sprzed 12 lat). Pierwszy stream tego rodzaju odbył się w czerwcu 2025r. i koncentrował się wokół filozofii Martina Heideggera w odniesieniu do świata Minecrafta.

Dzieła Baza Luhrmanna i Martina Scorsese w Filmowym Kole Filozoficznym

Nowy cykl filozoficznej refleksji nad filmami opartymi na literaturze w semestrze letnim rozpoczęła dr Magdalena Kozak. 10 marca rozmowa skupiła się wokół filmu "Romeo i Julia" (1996) w reż. Baza Luhrmanna i z udziałem Leonardo DiCaprio oraz Claire Danes. Film powstał jako adaptacja znanej sztuki Williama Shakespeare’a. Akcja rozgrywa się w fikcyjnym miasteczku Verona Beach na Florydzie u schyłku XX wieku. Rozpoczyna się od strzelaniny gangów na stacji benzynowej.... Natomiast 27 marca dr Szczepan Urbaniak poprowadził dyskusję filozoficzną wokół filmu Martina Scorsese „Milczenie” z 2016 roku opartego na fabule powieści japońskiego pisarza Shūsaku Endō. Rzecz rozgrywa się w XVII wieku. Dwaj portugalscy jezuici Sebastião Rodrigues i Francisco Garupe przybywają na japońskie wyspy, by sprawdzić, czy ich zaginiony wychowawca Cristóvão Ferreira (Liam Neeson) rzeczywiście wyrzekł się chrześcijaństwa.

Seminarium międzynarodowe o fenomenologii Edmunda Husserla

W środę, 11 marca, odbyło się pierwsze spotkanie drugiej części międzynarodowego seminarium z dr Moniką Adamczyk-Enriquez pt. "Etyczno-antropologiczne i religijne horyzonty fenomenologii Edmund Husserl". Seminarium zostało zorganizowane przez Centrum Etyki Chrześcijańskiej im. Tadeusza Ślipko SJ Wydziału Filozoficznego UIK. Seminarium letnie stanowi bezpośrednią kontynuację zajęć z semestru zimowego. Część druga przesuwa punkt ciężkości ku problematyce religijnej i transcendencji obecnej u Husserla. Ze względu na ograniczoną liczbę spotkań seminarium ma charakter syntetyczny i problemowy, koncentrując się na napięciach granicznych, w których fenomenologia Husserla ujawnia swój religijny i egzystencjalny potencjał. Wspólna lektura i omawianie tekstów odbywają się w języku niemiecki w trybie zdalnym na ZOOM.

Filozofowie w LO Jezuickiego Centrum Edukacji w Nowym Sączu

Najpierw dr hab. Jarosław Kucharski prof. UIK prowadził w Akademickim Liceum Ogólnokształcącym Jezuickiego Centrum Edukacji w Nowym Sączu warsztaty na temat etyki przekonań oraz relatywizmu moralnego. Sześciogodzinne zajęcia odbyły się 11 marca dzięki projektowi „Krytyczne myślenie, kultura logiczna i edukacja filozoficzno-etyczna jako wyzwania współczesności” realizowanego przez CTRL Critical Thinking Research Lab. Natomiast 17 marca odwiedził JCE dr Maciej Jemioł. Prowadził 6 godzin zajęcia dla młodych - serię warsztatów o filozoficznych podstawach europejskiej kultury, literatury i humanizmu.

Na dobry początek semestru – posiedzenie Rady Studentów Instytutu Filozofii

W piątek, 13 marca, odbyło się kolejne hybrydowe posiedzenie Rady Studentów Instytutu Filozofii, które tym razem odbyło się wraz Radą Dyrektorską Instytutu. Wspólnie omawialiśmy takie kwestie, jak frekwencja i wyniki ankiety studenckiej, której formularz właśnie uległ zmianie, przebieg sesji egzaminacyjnej, różne sytuacje studenckie. Najwięcej czasu poświęciliśmy rozmowie o wykorzystaniu przez studentów oferty tutoringu, coachingu, mentoringu, psychologicznego wsparcia itd., które oferuje Uczelnia w ramach projektu „Ignatianum: Edukacja przyszłości – wsparcie i innowacje dla studentów" (2026-2029). Spotkanie zakończyło się planowaniem spotkań integracyjnych dla pracowników, studentów i absolwentów Instytutu, a także doktorantów filozofii. Bardzo dziękujemy studentom za zaangażowanie w ciągłe monitorowane spraw oraz wiele ciekawych i ważnych uwag i wskazówek.

Prof. Jarosław Kucharski w Dąbrowie Górniczej

We wtorek, 17 marca, dr hab. Jarosław Kucharski prof. UIK inspirował młodych artystów z Liceum Sztuk Plastycznych im. T. Kantora w Dąbrowie Górniczej do praktykowania krytycznego myślenia w kwestiach etycznych. Warsztaty realizowane były przez CTRL Critical Thinking Research Lab w ramach projektu „Krytyczne myślenie, kultura logiczna i edukacja filozoficzno-etyczna jako wyzwania współczesności”, finansowanego ze środków budżetu państwa.

„Białość” Jona Fossego pod fenomenologicznym szkiełkiem i okiem

W czwartek, 19 marca, dr Magdalena Kozak i dr Robert Grzywacz zaprosili na drugą część seminarium literacko-filozoficznego „Fenomenologia białości”. Seminarium było poświęcone noweli "Białość" Jona Fossego, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za 2023 rok. Podczas seminarium, kilkudziesięciu pasjonatów literatury z całej Polski przyglądało się opowiadaniu Fossego z perspektywy fenomenologii, badając fenomenologię percepcji koloru i przestrzeni, granice języka i wyrażania doświadczenia, subiektywność i intencjonalność świadomości, czas i trwanie, ciszę i nieobecność jako kategoria bytu, estetykę i metafizykę prostoty, relację między światłem, ciałem i świadomością.

O moralności w Akademickim Forum Filozoficznym

W czwartek, 19 marca, odbyło się pierwsze w semestrze letnim spotkanie z cyklu AFK pt. „Czym zmierzyć moralność? O różnych wymiarach moralnej winy i zasługi”. Starszych pasjonatów filozofii na dyskusyjne spotkanie o winie i zasłudze (temat aktualny zwłaszcza w Wielki Poście) zaprosiła dr Ewa Odoj.

O interpretacjach mitu podczas Literackich Spotkań Filozoficznych

Refleksją nad mitem o Prometeuszu otworzyliśmy letni cykl Literackich Spotkań Filozoficznych. W piątek, 20 marca, dr Magdalena Kozak poprowadził zebraną młodzież szkolną i nauczycieli języka polskiego poprzez kolejne interpretacje i reinterpretacje mitu w wielkich dziełach pisarzy i myślicieli takich, jak Platon, Franz Kafka, Albert Camus czy Byung-Chul Hana.

Szkolenie z debatowania po krakosku

Bezpłatne szkolenie on-line dotyczące nowego modelu debatowania – „debaty krakoskiej”, odbyło się 20 marca, a poprowadził je twórca tego modelu, dr Jakub Pruś. Wierzymy, że taki model debatowania może pozytywnie wpłynąć na sposób, w jaki nasze społeczeństwo dyskutuje oraz związane z tym zjawiska polaryzacji oraz niskiego poziomu debaty publicznej. Szkolenie obejmowało wprowadzenie teoretyczne, udział w debacie krakoskiej oraz jej omówienie.

Szkolenie zostało zrealizowane w ramach projektu „Krytyczne myślenie, kultura logiczna i edukacja filozoficzno-etyczna jako wyzwania współczesności”, finansowanego ze środków budżetu państwa.

Prof. Michael McCarthy o AI w medycynie

W poniedziałek, 23 marca, gościliśmy prof. Michaela McCarthy’ego z Stritch School of Medicine na Loyola University Chicago. Prof. McCarthy wygłosił referat pt. "Silicon Aesculapius. Will artificial intelligence become the new god of medicine?", który sprowokował liczne pytania i dyskusje. Wydarzenie zorganizował dr Jarosław Mikuczewski z Katedry Etyki Ogólnej i Stosowanej, współpracownik prof. McCarthy'ego. Dr Mikuczewski od kilku lat obejmuje stanowisko visiting professor of bioetics w Stritch School of Medicine i prowadzi zajęcia z etyki dla studentów medycyny.

Prof. Anna Bugajska o współczesnej utopii cyfrowej cywilizacji

We wtorek, 24 marca, badawczo-naukowe spotkanie seminaryjne poprowadziła filozofka i kulturoznawczyni, czołowa polska badaczka utopii, dr hab. Anna Bugajska prof. UIK (Instytut Neofilologii UIK). Pani Profesor realizuje projekt badawczy pt. "Cyfrowa cywilizacja - wybrane filozoficzne aspekty współczesnej utopii".

Dr Maria Ujwary o etyce w sferze żywienia i żywności

W środę, 25 marca, dr Maria Ujwary poprowadziła warsztat online pt. „Odpowiedzialność na talerzu. O etycznych wyzwaniach współczesnej żywności”. Było to kolejne wydarzenie Młodzieżowego Koła Filozoficznego. Pani Doktor współpracuje z Instytutem Filozofii, gdzie prowadzi zajęcia z Komunikacji społecznej, zajęcia podczas najbliższego Festiwalu Filozofii, a także współorganizuje wydarzenia prośrodowiskowe i proekologiczne w ramach Tygodnia Laudato si'. Jest Pełnomocniczką Rektora UIK ds. Społecznej Odpowiedzialności Uczelni. Intensywnie współpracuje z Bankiem Żywności w Krakowie. Jest redaktorką tomu "Ekologia" w projekcie "Słowniki Społeczne".

 Studencko-doktorancka filozoficzno-kulturoznawcza konferencja naukowa

W dniach 26-27 marca, członkowie Filozoficznego Koła Naukowego EIDOS przy wsparciu doktorantów zorganizowali dużą konferencję naukową, pt. „Współczesne horyzonty filozofii i kultury”. W konferencji wzięło udział 35 studentów i doktorantów z uczelni takich, jak Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach, i oczywiście z Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie.

Wśród keynote’ów znaleźli się: dr hab. Anna Bugajska prof. UIK, która rozpoczęła konferencję wykładem: „Od świateł utopi do umierającej planety: 50 lat myślenia utopijnego”. Dr Kamil Trombik z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, który wygłosił wykład: „Czy metafizyka jest jeszcze potrzebna?”. Dr Maciej Jemioł wystąpił z wykładem pt. „Tęsknota za przeszłością to tęsknota za wiecznością”. Konferencję zamknął wykład dr hab. Pawła Grabarczyka prof. UŁ (IT University of Copenhagen, Uniwersytet Łódzki), pt. “Czy jest sens mówić o „mechanice” w grach?”. Ważny punktem pierwszego dnia była prowadzone przez dr Jakuba Prusia debata krakoska pt. „Tradycja jako argument moralny: czy „tak się u nas robi” cokolwiek usprawiedliwia?”, w której wzięli udział dr hab. Jarosław Kucharski prof. UIK z Instytutu Filozofii i dr Krzysztof Duda z Instytutu Kulturoznawstwa i Dziennikarstwa.

Gliwice szkolą się w debatowaniu po krakosku

Dr Jakub Pruś poprowadził „Szkołę Debatowania” w ramach projektu „Debatuj, sprawdzaj, myśl! Akademia Młodych Obywateli”. Wydarzenie objęte patronatem Pani Prezydent Miasta Gliwice odbyło się 27 marca w Bibliotece Centralnej w Gliwicach.

Prof. Jarosław Kucharski o moralności zgody w „Akademii wartości”

Trzecie spotkanie "Akademii Wartości", inicjatywy Instytutu Filozofii i Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Krakowie odbyło się 30 marca. W centrum refleksji tym razem była problematyka zgody. Ekspertem w tym temacie jest bez wątpienia dr hab. Jarosław Kucharski prof. UIK, który poprowadził spotkanie pt. '„Moralna magia” zgody – kilka uwag o etyce zgody'. 

O naturalizacji sumienia w prof. Miłoszem Hołdą w „Sporach moralnych”

W ramach projektu finansowanego przez Ministra pt. "Spory moralne XXI wieku", prof. Piotr Duchliński, zaprasza do wysłuchania kolejnego podkastu - rozmowy z ks. dr hab. Miłoszem Hołdą prof. UPJPII, poświęconej sumieniu w perspektywie filozoficznej i analitycznej (https://youtu.be/guUDQN74gU4?si=YTHuTqw3hCkQ7QYs ). Ten sam autor przygotował także godzinne webinarium pt. "Ostatni bastion transcendencji? O próbach naturalizacji sumienia" (https://youtu.be/3chXwg3V11A?si=edvtwxelVUT9Txjs ). Ks. Hołda jest Dziekanem Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II.

Prestiżowe „Radio naukowe” odwiedziło dr Jakuba Prusia

Z przyjemnością zapraszamy do wysłuchania rozmowy znanej i cenionej popularyzatorki nauki, Karoliny Głowackiej, z dr Jakubem Prusiem - oczywiście o debacie krakoskiej! Audycji pt. „Dyskusja - dlaczego walczymy zamiast szukać prawdy” można odsłuchać na stronie www, w aplikacjach Apple Podcasts, Google Podcasts, Castbox, Spotify, Youtube i innych. Dostępna jest także transkrypcja całego wywiadu na www Radio Naukowe: https://radionaukowe.pl/podcast/dyskusja-dlaczego-walczymy-zamiast-szukac-prawdy-dr-jakub-prus/ Na kanale youtube Radia naukowego (245 tys. subskrybentów) audycja ma już 27 tysięcy wyświetleń i prawie 200 komentarzy. Rozmowę zauważyły też inne popularnonaukowe kanały i profile o dużych zasięgach.

„Logika codzienna” i rola strachu w argumentacji

W marcu dr Jakub Pruś przygotował i opublikował 107. odcinek wypełniony autorskimi retoryczno-logicznymi analizami. W materiale pt. „Migranci & Polexit, czyli ad baculum i inne strachy” skupia się na odwołaniach do strachu w zabiegach argumentacyjnych, jakie codziennie znajdujemy w naszych mediach (https://youtu.be/hCO4s0H5Tlg?si=MpXZs1RscOws0jxm ). Warto dodać, że dr Pruś opracowuje też niektóre swoje materiały w języku angielskim.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II. Nazwa projektu: „Logika codzienna 2.0 – vlog o kulturze logicznej i argumentacji” (POPUL/SN/0257/2024/02).

Debata o monografii dr Moniki Kowalczyk: wokół fenomenologii Anny-Teresy Tymienieckiej

Kontynuujemy naszą serię debat wokół monografii naukowych! W czwartek, 26 marca, zaprosiliśmy na debatę o książce dr Moniki Kowalczyk pt. "Koncepcja kultury w ujęciu Anny-Teresy Tymienieckiej" (WN UIK, Kraków 2025).

W debacie udział wzięli i referaty wygłosili, oprócz Autorki, także dr hab. Anna Kawalec, prof. KUL: "Status sztuki i artysty w filozofii Anny-Teresy Tymienieckiej. Ujęcie krytyczne"; dr hab. Piotr Duchliński, prof. UIK: "Sztuka - prawda - realizm"; dr Magdalena Mruszczyk (UŚ): "Rola wyobraźni w Anny-Teresy Tymienieckiej koncepcji ewolucji życia". Spotkanie przygotowała i poprowadzi dr Magdalena Kozak. Debata online była transmitowana na żywo na kanale YouTube Instytutu Filozofii UIK https://www.youtube.com/@InstytutFilozofiiUIK, gdzie można wciąż odtworzyć nagranie.

Nagrody Rektora dla pracowników Instytutu Filozofii

W dzień Święta Uczelni, 12 marca, aż 6 pracowników Instytutu Filozofii odebrało nagrody Rektora UIK. Zespołową nagrodę I stopnia za „Osiągnięcia organizacyjne: szczególne osiągnięcia w zakresie realizacji misji Ignatianum oraz budowy prestiżu i wizerunku Uczelni” otrzymały dwie panie, dr Magdalena Kozak i dr Ewa Odoj. Wśród nagrodzonych przez Rektora za „osiągnięcia dydaktyczne: szczególne i udokumentowane osiągnięcia w zakresie organizacji procesu naukowo-dydaktycznego” (udział w dwuletnim procesie ewaluacji jakości AVEPRO) nagrodę zespołową I stopnia otrzymali: prof. dr hab. Piotr Mazur, dr hab. Jarosław Kucharski prof. UIK, dr Jarosław Mikuczewski SJ.

Podczas uroczystej ceremonii dr hab. Jarosław Kucharski oficjalnie otrzymał nominację na profesora Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie. Serdecznie gratulujemy Panu Profesorowi nominacji, a wszystkim Państwu laureatom – nagród, i życzymy dużo satysfakcji z pracy w UIK oraz wielu następnych sukcesów!

Kolejny doktor filozofii: Konstanty Pilawa

Cieszymy się z nowego doktora filozofii! P. dr Konstanty Pilawa, absolwent ścieżki filozofia w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, obronił we wtorek, 24 marca, swoją pracę doktorską z filozofii. Serdecznie gratulujemy!

Tytuł rozprawy brzmi: "Moment Konarskiego. Polska filozofia polityki na progu nowoczesności". Promotorem dysertacji był prof. dr hab. Stanisław Gałkowski. Recenzentami w przewodzie doktorskim byli prof. dr hab. Aleksander Bobko, prof. dr hab. Zbigniew Stawrowski, dr hab. Steffen Huber, prof. UJ, a Komisji ds. Stopni Naukowych, której członkami było 5 pracowników Instytutu Filozofii, przewodniczył dr hab. Tomasz Homa prof. UIK.

Rozprawa doktorska poświęcona jest analizie filozofii polityki Stanisława Konarskiego w kontekście przemian światopoglądu sarmackiego oraz kształtowania się polskiej nowoczesności. Punktem wyjścia jest pytanie o specyfikę rodzimej tradycji modernitas i jej przełomowy moment w XVIII wieku. Centralnym celem rozprawy jest wykazanie, że Konarski – poprzez krytykę ideologii i mitów szlacheckich, a zarazem rewitalizację wybranych elementów sarmackiej filozofii polityki – stworzył spójny projekt reform, który można uznać za zapowiedź polskiej nowoczesności. Więcej informacji o rozprawie doktorskiej: https://www.ignatianum.edu.pl/artykul/mgr-konstanty-pilawa